Wil je beter slapen, begin dan met het simpelste: sta elke dag op hetzelfde tijdstip op, houd je slaapkamer donker, koel en stil, en geef je hoofd een uur om af te bouwen voor je gaat liggen. Deze beter slapen tips zijn niet spannend, maar ze vormen de basis. Zonder goede nachten bouw je al het andere op wankele grond.
Waarom is slaap de basis van je herstel?
Slaap is het moment waarop je lichaam en hoofd bijkomen van de dag. Je spieren herstellen en je brein verwerkt wat je hebt meegemaakt. Na een goede nacht heb je meer geduld, minder trek in snelle snacks en meer zin om te bewegen. Denk aan een herstelpiramide: slaap vormt de onderste laag, daarboven komen voeding, ontspanning en pas daarna alles wat je extra doet.
Veel ondernemers investeren juist bovenaan de piramide. Ze kopen een nieuwe trainingsapp, proberen een ander eetpatroon, maar slapen vijf en een half uur. Dat is dweilen met de kraan open. Als richtlijn hebben de meeste volwassenen zeven tot negen uur slaap nodig. Individueel zit daar verschil in, maar structureel onder de zeven uur zitten merk je vroeg of laat.
Welk slaapritme werkt het best?
Een vast ritme werkt het best: dezelfde opstaantijd, ook in het weekend, met hooguit een uur marge. Je lichaam leert dan zelf wanneer het moet afbouwen en wanneer het moet opstarten. Het is de enige tip die ik vrijwel altijd als eerste geef.
Begin bij de opstaantijd, niet bij de bedtijd. Je kunt jezelf niet dwingen om in slaap te vallen, maar je kunt wel besluiten dat je om 6.30 uur uit bed komt. Reken daarna terug: wil je acht uur slapen, dan lig je om 22.30 uur in bed. Heb je het ritme al verloren? In slaapritme herstellen staat een stappenplan om weer op koers te komen.
Hoe richt je je slaapkamer in?
Je slaapkamer moet donker, koel en stil zijn. Dat zijn drie voorwaarden die het makkelijker maken om in slaap te vallen en door te slapen.
- Donker: goede gordijnen of een slaapmasker. Ook een klein lampje van een oplader of stekkerdoos kan storen.
- Koel: veel mensen slapen prettiger in een koele kamer, grofweg 16 tot 18 graden. Kies wat voor jou comfortabel is: liever een koele kamer met een warm dekbed dan andersom.
- Stil: sluit het raam als er verkeer is, of gebruik oordopjes. Een telefoon hoort niet naast je bed.
Houd je bed bovendien voor slapen. Werk je op bed, dan leert je brein dat bed een plek is waar je nadenkt.
Wat doe je in het uur voor het slapen?
Bouw af. Je gaat niet van honderd naar nul in een seconde, dus geef je hoofd een overgang. Dat betekent: geen mail meer, geen nieuws en geen lastige gesprekken in het laatste uur.
Schrijf op wat er nog in je hoofd zit en wat je morgen als eerste gaat doen. Dat is dezelfde avond-dagplanning die ik ondernemers aanraad voor hun werk: wat je opschrijft hoef je niet meer vast te houden. Daarna iets rustigs: lezen, een kort rondje lopen, een warme douche of wat rekken. Meer over de rol van je telefoon staat in schermtijd verminderen.
Zo pak je het aan: acht stappen
- Kies een vaste opstaantijd en houd die zeven dagen per week aan.
- Reken terug en bepaal je bedtijd voor zeven tot acht uur slaap.
- Stop met cafeïne aan het begin van de middag. Zie cafeïne en slaap.
- Laat alcohol 's avonds staan of beperk het sterk. Zie alcohol en slaap.
- Pak je dag voor de volgende dag op papier in. Schrijf je taken op.
- Zet je telefoon in een andere kamer op de oplader.
- Maak de slaapkamer donker en koel.
- Pak daglicht in de ochtend: loop binnen een uur na het opstaan even naar buiten.
Verander niet alles tegelijk. Kies de twee stappen die jou het makkelijkst afgaan, houd ze twee weken vol en voeg dan de volgende toe.
Je hebt geen kennisprobleem maar een uitvoeringsprobleem: de meeste mensen weten allang wat goed is voor hun slaap.
Wat als het na twee weken niet beter is?
Dan is het goed om eerlijk te kijken naar wat er speelt. Slaap je slecht door stress, dan helpt alleen een betere slaapkamer niet genoeg. Kijk dan naar je dagen, je werkdruk en je avondgewoontes. Blijf je langer dan een paar weken slecht slapen, snurk je opvallend, of heb je last van piekeren die niet weggaat, praat dan met je huisarts. Slaapproblemen kunnen een medische oorzaak hebben, en die kun je niet zelf vaststellen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel uur slaap heb ik nodig?
Voor de meeste volwassenen is dat zeven tot negen uur per nacht. Let vooral op hoe je je overdag voelt: heb je een wekker nodig en val je 's middags bijna in slaap, dan is dat een signaal dat je tekortkomt.
Is een dutje overdag slecht?
Een kort dutje van twintig minuten, vroeg in de middag, hoeft geen kwaad. Slaap je 's nachts slecht, dan kun je het dutje beter overslaan, omdat het de slaapdruk 's avonds verlaagt.
Helpt een slaapapp of slaaptracker?
Het kan inzicht geven in je ritme, maar het is geen bewijs voor hoe goed je slaapt. Je gevoel overdag zegt meestal meer dan een score. Gebruik het als hulpmiddel, niet als bron van extra stress.
Waarom lig ik uren te piekeren in bed?
Dat gebeurt vaak als je dag nooit is afgesloten. Schrijf voor het slapengaan op wat er nog speelt en wat je morgen gaat doen. Dat haalt een deel van de ruis uit je hoofd.
Verder lezen
Slaap raakt aan veel dingen. Lees ook over 's nachts wakker worden en over herstel na training. Wil je weten waar jij nu staat op het gebied van energie, slaap en focus? Doe dan de gratis Performance Scan van 5 minuten.
Lees ook
Geschreven door Jeroen Schilder
Performance Coach · Apex Online Coaching