Krachttraining voor beginners begint met vijf basisbewegingen, twee of drie keer per week, met een gewicht dat je netjes kunt tillen. Eerst leer je de beweging, daarna maak je het stap voor stap zwaarder. Je hoeft niet eerst af te vallen of conditie op te bouwen, en een training hoeft geen uur te duren.
Waarom is krachttraining een goede start?
Krachttraining maakt je sterker en helpt je spiermassa op te bouwen en te behouden. Dat is belangrijk als je ouder wordt, en ook als je wilt afvallen: wie afvalt zonder zijn spieren te gebruiken, verliest makkelijker spiermassa naast vet.
Je merkt het bovendien snel in het dagelijks leven. Een krat tillen, de trap op met een volle wasmand, een kind optillen: het kost minder moeite.
In mijn praktijk hoor ik vaak: "Ik ga eerst een paar kilo afvallen, daarna begin ik met gewichten." Dat hoeft niet. Je kunt vanaf dag één beginnen, op je eigen niveau. Heb je een blessure, hartklachten of een andere aandoening, of ben je zwanger? Overleg dan eerst met je huisarts of fysiotherapeut wat voor jou past.
Welke oefeningen doe je als beginner?
Kies oefeningen waarbij meerdere spiergroepen samenwerken. Daarmee train je in weinig tijd je hele lichaam. Vijf bewegingen zijn genoeg:
- Kniebuiging: squat of leg press, voor bovenbenen en billen.
- Heupscharnier: bijvoorbeeld een Romanian deadlift met lichte halters, voor billen, hamstrings en onderrug.
- Duwen: push-up (eventueel met je handen op een verhoging) of een borstpers, voor borst, schouders en triceps.
- Trekken: een roeibeweging of lat pulldown, voor rug en biceps.
- Romp: plank of dead bug, voor stabiliteit.
Waarom juist deze bewegingen zoveel opleveren, lees je in compound oefeningen. Variatie komt later. De eerste maanden wil je dezelfde oefeningen vaak herhalen, zodat je er echt beter in wordt.
Hoeveel sets, herhalingen en gewicht?
Begin met twee tot drie sets van acht tot twaalf herhalingen. Kies een gewicht waarmee de laatste herhalingen zwaar voelen, maar nog netjes gaan. Een handige vuistregel: stop als je er nog ongeveer twee zou kunnen.
| Onderdeel | Richtlijn voor beginners |
|---|---|
| Trainingen per week | 2 tot 3, met minstens een dag rust ertussen |
| Oefeningen per training | 5 tot 6 |
| Sets per oefening | 2 tot 3 |
| Herhalingen per set | 8 tot 12 |
| Rust tussen sets | 1 tot 2 minuten |
Zo ben je in ongeveer 45 minuten klaar. Twijfel je tussen twee of drie keer? In hoe vaak trainen per week lees je wat het minimum is dat werkt.
Zo pak je de eerste vier weken aan
- Week 1: leer de bewegingen. Train licht, of alleen met je lichaamsgewicht. Film een set van opzij of laat iemand met verstand van zaken meekijken.
- Week 2: voeg een beetje gewicht toe. Alleen bij oefeningen die netjes gaan. De rest blijft nog een week licht.
- Week 3: doe steeds iets meer. Eén herhaling extra of de kleinste stap in gewicht. Niet allebei tegelijk.
- Week 4: kijk terug. Leg je notities naast die van week 1. Wat til je nu, wat voelt makkelijker, welke oefening verdient nog aandacht?
Dit stap voor stap zwaarder maken heet progressive overload. Zonder die opbouw blijf je even sterk als je was. Schrijf daarom elke training op wat je deed, in een schrift of app. Anders weet je over twee weken niet meer wat "iets meer" is.
Het beste schema is niet het slimste schema, maar het schema dat je over een half jaar nog doet.
Welke fouten maken beginners het vaakst?
De meeste fouten komen voort uit haast. Je wilt snel resultaat en doet te veel, te zwaar of te wisselend.
- Te zwaar starten. De beweging wordt slordig en je leert hem verkeerd aan.
- Elke week een ander schema. Dan kun je niets vergelijken en zie je geen vooruitgang.
- De warming-up overslaan. Een paar lichte sets vooraf zijn genoeg, zie warming-up bij krachttraining.
- Geen rustdagen nemen. Je wordt sterker van trainen plus herstel, niet van trainen alleen.
- Stoppen na drie weken. Omdat de spiegel nog niets laat zien, terwijl je al wel sterker bent.
Dat laatste is de grootste valkuil. Je hebt geen kennisprobleem, maar een uitvoeringsprobleem. Zet je trainingen daarom als vaste afspraak in je agenda, op dagen en tijden die ook in een drukke week haalbaar zijn.
Veelgestelde vragen
Moet ik naar de sportschool of kan ik thuis beginnen?
Allebei kan. Thuis kom je ver met je lichaamsgewicht en een paar halters. In een sportschool kun je makkelijker in kleine stappen zwaarder gaan. Kies de plek waar je ook echt komt.
Word ik niet te breed van krachttraining?
Die kans is klein. Spiermassa opbouwen gaat langzaam en vraagt jaren gericht trainen en ruim eten. Als beginner word je vooral sterker en voelt je lichaam steviger.
Hoe lang duurt het voor ik resultaat zie?
Sterker word je meestal al in de eerste weken, vooral omdat je lichaam de bewegingen beter leert aansturen. Zichtbaar verschil vraagt bij de meeste mensen een paar maanden vast trainen en goed eten.
Wat als ik pijn heb bij een oefening?
Vermoeide spieren en spierpijn een dag later horen erbij. Scherpe pijn, of pijn in een gewricht die blijft, niet. Stop dan met die oefening en laat ernaar kijken door je huisarts of fysiotherapeut.
Verder lezen
Trainen werkt beter als je voeding meedoet: lees hoeveel eiwit per dag je nodig hebt. Ben je eerder begonnen en weer gestopt? Dan helpt sporten volhouden.
Wil je begeleiding bij je eerste stappen? Bekijk het overzicht van trajecten en kijk wat bij je past.
Lees ook
Geschreven door Jeroen Schilder
Performance Coach · Apex Online Coaching