Apex Online Coaching
Kennisbank

Training & Beweging

Thoracale rotatie: oefeningen voor een soepele bovenrug

18 november 2026 · 5 min leestijd

Thoracale rotatie is het draaien van je bovenrug, het deel van je wervelkolom tussen nek en onderrug. Wie veel zit of autorijdt, gebruikt die draaiing weinig en wordt daar stroever. Met drie eenvoudige oefeningen, zoals de open book, en vijf minuten per dag merken de meeste mensen binnen enkele weken dat draaien makkelijker gaat.

Wat is thoracale rotatie precies?

Je bovenrug, de thoracale wervelkolom, bestaat uit twaalf wervels waar je ribben aan vastzitten. Dit deel van je rug kan relatief goed draaien. Je onderrug kan dat veel minder. Bij bijna elke draaibeweging hoort je bovenrug dus een flink deel van het werk te doen.

Je gebruikt het vaker dan je denkt: over je schouder kijken bij het achteruit inparkeren, een tas van de achterbank pakken, een bal gooien, een golf- of tennisslag.

In mijn praktijk zie ik vaak mensen die hun dag achter een bureau of stuur doorbrengen. Hun bovenrug beweegt als één blok. Dat merken ze pas als ze zich omdraaien in de auto en hun hele bovenlijf mee moet.

Waarom wordt je bovenrug stijf?

Meestal omdat je hem weinig laat draaien. Je lichaam past zich aan aan wat je er dagelijks mee doet. Zit je uren in dezelfde houding, dan wordt die houding makkelijk en de rest stroever.

  • Je zit lang achter elkaar, vaak iets voorovergebogen naar een scherm.
  • Je draait je stoel of je hele lichaam, in plaats van je romp.
  • Je sport vooral rechtuit: fietsen, hardlopen, bankdrukken.
  • Je doet weinig waarbij je moet reiken, gooien of draaien.

Een stijve bovenrug gaat vaak samen met een ronde houding. Daarover lees je meer in houding verbeteren.

Hoe test je je thoracale rotatie?

Ga rechtop op een stoel zitten, voeten plat op de grond, armen gekruist voor je borst. Klem een kussen of opgerolde handdoek tussen je knieën, zodat je bekken stil blijft. Draai rustig zo ver mogelijk naar links en daarna naar rechts.

  • Gaat één kant duidelijk minder ver? Dan heb je een links-rechtsverschil en doe je bij de oefeningen aan die kant een paar herhalingen extra.
  • Voelen beide kanten stroef? Dan is er aan beide kanten winst te halen.
  • Doet het pijn in plaats van dat het rekt? Stop dan en laat ernaar kijken door je huisarts of fysiotherapeut.

De test is geen diagnose. Het is een manier om over een paar weken te vergelijken of je vooruitgaat.

Drie oefeningen voor thoracale rotatie

Doe ze langzaam, adem uit terwijl je draait en ga tot waar het rekt, niet tot waar het pijn doet.

  1. Open book (zijlig). Lig op je zij met je knieën opgetrokken tot heuphoogte en je armen gestrekt voor je, handen op elkaar. Breng je bovenste arm in een boog omhoog en naar achteren, alsof je een boek openslaat. Kijk je hand na. Je knieën blijven op elkaar liggen.
  2. Draai op handen en knieën. Zet je handen onder je schouders en je knieën onder je heupen. Leg één hand achter je hoofd. Breng die elleboog eerst naar je steunarm en draai hem daarna open richting plafond. Je heupen blijven boven je knieën.
  3. Zittende draai. Zit rechtop op je bureaustoel, armen gekruist voor je borst. Draai rustig naar links, adem daar één keer uit en draai naar rechts. Deze kun je tussen twee afspraken door doen, zonder je om te kleden.

Zo pak je het aan: een routine van vijf minuten

Vijf minuten per dag levert meer op dan één keer per week een half uur. Bijna niemand heeft hier een kennisprobleem. Het is een uitvoeringsprobleem: de oefeningen zijn simpel, ze elke dag doen is de kunst.

  1. Kies een vast moment. Bijvoorbeeld direct na het opstaan of vlak voor het avondeten.
  2. Doe de open book. Acht rustige herhalingen per kant.
  3. Doe de draai op handen en knieën. Acht herhalingen per kant.
  4. Doe overdag de zittende draai. Elke keer dat je langer dan een uur hebt gezeten, vijf keer per kant.
  5. Vink het af. Bijvoorbeeld in een habit tracker, zodat je ziet hoe vaak je het echt deed.
  6. Doe na vier weken de test opnieuw. Kom je verder of voelt het soepeler, ga dan door. Wat je niet blijft gebruiken, wordt weer stroever.
Je bovenrug wordt niet soepel van één lange sessie, maar van elke dag een paar minuten draaien.

Waarom combineer je mobiliteit met kracht?

Omdat je nieuwe bewegingsruimte ook wilt kunnen gebruiken. Oefeningen waarbij je bovenrug actief moet werken helpen daarbij. Denk aan een eenarmige roeibeweging met een halter of kabel, waarbij je je romp aan het eind een klein stukje laat meedraaien. Begin licht en beweeg gecontroleerd.

Wil je naast je bovenrug ook je heupen en schouders meenemen? Dan past de mobiliteitsroutine van tien minuten beter.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voor je bovenrug soepeler wordt?

Veel mensen merken na twee tot vier weken dagelijks oefenen verschil. Hoe snel het gaat, verschilt per persoon. Geef het zes weken voordat je oordeelt, en blijf daarna een paar keer per week oefenen.

Is het erg als mijn rug knakt tijdens het draaien?

Een knak zonder pijn is over het algemeen onschuldig. Heb je er pijn bij, straalt het uit naar je arm of borst of voel je tintelingen? Ga dan naar je huisarts of fysiotherapeut.

Kun je deze oefeningen doen bij rugpijn?

Bij lichte stijfheid meestal wel, zolang het rustig gaat en prettig voelt. Heb je pijn die aanhoudt, erger wordt of 's nachts opspeelt, laat dat dan eerst beoordelen door je huisarts of fysiotherapeut. Deze oefeningen zijn geen behandeling.

Mag je thoracale rotatie voor je training doen?

Ja. Eén of twee van deze oefeningen passen goed in je warming-up, zeker voor een training met drukken boven je hoofd of roeien. Houd het kort. Meer hierover staat in warming-up bij krachttraining.

Verder lezen

Je bovenrug moet ook kunnen strekken. Lees daarom ook thoracale extensie, en voor de rest van je werkdag fit blijven met zittend werk. Wil je weten waar je staat met beweging en energie? Doe dan de gratis Performance Scan van vijf minuten.

Geschreven door Jeroen Schilder

Performance Coach · Apex Online Coaching

Volg op LinkedIn

Klaar voor de volgende stap?

Plan je Doorbraaksessie