Apex Online Coaching
Kennisbank

Voeding & Afvallen

Calorietekort berekenen: zo doe je het simpel en haalbaar

19 november 2026 · 5 min leestijd

Je berekent een calorietekort door eerst je onderhoudsniveau te schatten en daar een matig bedrag van af te trekken, meestal 300 tot 500 kcal per dag. Dat is een schatting, geen exacte uitkomst. Je stuurt bij op basis van je gewicht over vier weken. Een te groot tekort werkt tegen je, omdat je dan sneller afhaakt.

Wat is een calorietekort precies?

Een calorietekort betekent dat je gemiddeld minder energie binnenkrijgt dan je verbruikt. Je lichaam haalt het verschil uit je reserves, en dat zijn vet en, als je niet oppast, ook spiermassa. Daar gaat het om: je wilt vet kwijt, geen spieren.

Je verbruik bestaat uit drie delen: wat je lichaam in rust verbrandt, de beweging die je overdag maakt buiten je training, en je training zelf. Daar komt het thermisch effect van voeding bij, de energie die het kost om te verteren. Eiwit kost daarvan het meest. Meer over rust en verbruik lees je in ruststofwisseling berekenen.

Hoe schat je je onderhoudsniveau?

Je onderhoudsniveau is de hoeveelheid energie waarbij je gewicht gelijk blijft. Er zijn twee manieren om dat te schatten.

  • Met een formule. Online rekenhulpen schatten je rustverbruik op basis van geslacht, leeftijd, lengte en gewicht en vermenigvuldigen dat met een activiteitsfactor. Het resultaat is een richtgetal.
  • Met je eigen gegevens. Registreer twee tot drie weken eerlijk wat je eet terwijl je gewicht gelijk blijft. Dat gemiddelde is je werkelijke onderhoud. Dit is nauwkeuriger dan elke formule.

Wees eerlijk over je activiteit. De meeste mensen schatten hun beweging te hoog in. Een zittende baan met drie trainingen per week is geen "zeer actief".

Hoe groot moet je tekort zijn?

Kies een tekort van ongeveer 10 tot 20 procent van je onderhoud. Voor de meeste mensen komt dat neer op 300 tot 500 kcal per dag. Dat levert een geleidelijk gewichtsverlies op dat je kunt volhouden.

TekortWat je merkt
Klein (rond 10%)Langzaam, makkelijk vol te houden, weinig trek
Matig (rond 20%)Zichtbaar tempo, redelijk te doen met goede planning
Groot (30% of meer)Veel honger, weinig energie, hoger risico op terugval en spierverlies

Wie te hard gaat, wint op de weegschaal en verliest in de uitvoering. Duurzaam is wat je jaren volhoudt, en een groot tekort houd je zelden lang vol.

Zo pak je het aan

  1. Schat je onderhoud. Gebruik een formule of registreer twee weken je inname.
  2. Trek 300 tot 500 kcal af. Dat is je dagrichting. Heb je weinig te verliezen, kies dan de lage kant.
  3. Zet eerst je eiwit vast. Zie hoeveel eiwit per dag voor de richtlijn. De rest vul je met groente, koolhydraten en vet.
  4. Weeg elke ochtend en kijk naar het weekgemiddelde. Eén dag zegt niets, het gemiddelde wel.
  5. Stuur na vier weken bij. Is je gemiddelde gewicht gelijk gebleven, verlaag dan je inname iets of verhoog je stappen. Daalt het sneller dan ongeveer een procent van je lichaamsgewicht per week, eet dan iets meer.

Je hoeft het niet exact te doen. Een schatting die je volhoudt verslaat een berekening die je na twee weken loslaat.

Is het bij- en afstellen niet veel gedoe?

Het is vooral een kwestie van één keer goed opzetten. Daarna kijk je maandelijks naar je cijfers: wat werkt, wat stop je, wat start je. Registreren is wel belangrijk, maar hoeft niet eeuwig. Wanneer dat zinvol is, lees je in calorieën tellen.

Een calorietekort is een richting, geen rekensom die op de calorie klopt.

Waar ga je vaak de mist in?

  • Je rekent met te hoge activiteit en krijgt dus een te klein tekort.
  • Je telt drankjes, olie en snacks niet mee.
  • Je eet door de week strak en compenseert in het weekend. Kijk naar het weekbudget, niet naar één dag.
  • Je kiest een extreem tekort en haakt na drie weken af.

Heb je een medische aandoening, ben je zwanger of gebruik je medicijnen? Overleg dan eerst met je huisarts voordat je je inname verlaagt.

Veelgestelde vragen

Hoeveel calorieën moet ik minimaal eten?

Er is geen vaste ondergrens die voor iedereen geldt. Hoe lager je gaat, hoe lastiger het wordt om genoeg eiwit en voedingsstoffen binnen te krijgen en hoe groter de kans dat je afhaakt. Blijf daarom bij een matig tekort. Twijfel je, vraag dan een diëtist of je huisarts.

Klopt de regel dat 7700 kcal een kilo vet is?

Het is een bruikbare vuistregel, maar je lichaam past zich aan tijdens het afvallen. Je verbruik daalt iets, dus het verloop is zelden een rechte lijn. Reken er dus niet te precies mee.

Moet ik ook sporten voor een calorietekort?

Nee, het tekort ontstaat vooral door wat je eet. Krachttraining helpt wel om spiermassa te behouden, en meer bewegen verhoogt je verbruik. Zie NEAT-verbranding voor beweging buiten je training.

Waarom val ik niet af terwijl ik een tekort heb?

Meestal is het tekort kleiner dan gedacht, of je registratie mist iets. Ook kan vocht een paar weken lang verbergen wat er gebeurt. Weeg en noteer een paar weken alles wat je eet en bekijk dan het weekgemiddelde van je gewicht.

Verder lezen

Staat je gewicht ondanks je tekort stil? Lees gewicht staat stil. Wil je het geheel breder bekijken, begin dan met afvallen zonder dieet. Of doe de gratis Performance Scan van vijf minuten om te zien waar jouw grootste winst ligt.

Geschreven door Jeroen Schilder

Performance Coach · Apex Online Coaching

Volg op LinkedIn

Klaar voor de volgende stap?

Plan je Doorbraaksessie